Burgers in Engeland en Wales die willen weten hoeveel criminaliteit en antisociaal gedrag er zich voordoet in hun straat, buurt of stad, kunnen dat heel gemakkelijk. De criminaliteitsstatistieken worden door de overheid op dat niveau namelijk beschikbaar gesteld via het internet.
Maar ook in Nederland vinden we een gelijkaardig initiatief. In Amsterdam kunnen inwoners alle informatie over het veiligheidsbeleid in de stad raadplegen op de website voor een veilig Amsterdam.
Sinds 2006 zijn op de website Cijfers Leefbaarheid en Veiligheid (http://www.eenveiligamsterdam.nl/cijfers_leefbaarheid/) de afzonderlijke cijfers over leefbaarheid en veiligheid per buurt beschikbaar. Deze buurtcijfers geven elke twee maanden een beeld van de veiligheid in de verschillende buurten. Daar worden o.a. de aangiftecijfers en cijfers uit bevolkingsonderzoek gepresenteerd. Amsterdammers krijgen daarmee de mogelijkheid om zelf te zien hoe het er met de veiligheid in hun buurt voorstaat.
In de Veiligheidsindex kunnen de ontwikkelingen in de buurt, het stadsdeel en de stad over een langere periode worden gevolgd. Met de index is het mogelijk de veiligheidssituatie van verschillende buurten te vergelijken ook in de tijd. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen de objectieve index (vooral gebaseerd op politiegegevens) en de subjectieve index (vooral gebaseerd op veiligheidsgevoelens).
Daarnaast werden nog twee afzonderlijke indexen ontwikkeld om periodiek (elke vier maanden) inzicht te bieden in de jeugdcriminaliteit en risicofactoren in Amsterdam. De jeugdcriminaliteitindex geeft de mate van criminaliteit van jongeren per buurt weer, de risicofactorenindex geeft aan in hoeverre in buurten risicofactoren aanwezig zijn die de kans op jeugdcriminaliteit verhogen. De risicofactorenindex hangt sterk samen met de jeugdcriminaliteitindex.
Guido De Padt: “Deze twee initiatieven zijn goede voorbeelden van transparante publicatie van criminaliteitsstatistieken. Op die manier wordt ook de burger nauwer betrokken bij het veiligheidsbeleid. De vraag is natuurlijk of dit ook voor ons land haalbaar en wenselijk is. Maar één van de speerpunten voor de huidige bestuursperiode is uiteraard veiligheid . Veiligheid is een basisrecht en verdient de komende jaren de prioriteit.“
“Zonder veiligheid immers geen vrijheid. Een slagkrachtige politie en justitie zijn ook noodzakelijk voor het vertrouwen in onze rechtstaat. Het garanderen van de veiligheid en het aanpakken van de onveiligheid zijn in die zin heel belangrijk.“, stelt senator De Padt.
Hij is dan ook de mening toegedaan dat de hierboven aangehaalde initiatieven goede voorbeelden zijn van transparante en up-to-date publicatie van criminaliteitsstatistieken en andere relevante informatie betreffende het gevoerde veiligheidsbeleid. Hij zal aan de neiuwe minister van binnenlandse zaken dan ook vragen om in ons land een gelijkaardig initiatief uit te werken waarbij de criminaliteitscijfers tot op microniveau beschikbaar worden gesteld. Tijdens zijn ambt van minister van biza had hij al opdracht gegeven om de haalbaarheid ervan te onderzoeken.