Kinderen zelf aan de schoolpoort kunnen afzetten of ze aldaar gaan ophalen, is niet voor elke ouder weggelegd. Vooral wanneer men te maken heeft met strakke werktijden en er even tussenuit glippen niet bij is. Ook een dringend bezoek aan de geneesheer, even in de klas binnenspringen om een vergeten schoolboek af te geven, enz., is dan niet aan de orde. Met het invoeren van flexibele werkuren voor ambtenaren heeft het OCMW Geraardsbergen o.m. aan deze situaties een antwoord willen bieden. Bijna 4 jaar later , is het tijd voor evaluatie. En wat stellen we vast? Flexibel werken werkt!
Vertrouwen is het sleutelwoord bij flexibel werken. Vooral van werkgevers. Dat het niet uitmaakt waar en wanneer je je werk doet, àls je het maar doet.
Flexibel werken is niet alleen mooi ideaal, maar pure noodzaak, zegt ocmw-voorzitter Guido De Padt. De moderne medewerker is mondig, gewend om met technologie om te gaan en thuis in de kunst van het onderhandelen. Vooral de jongere generatie wil niet op de hiërarchische weg met elkaar omgaan die tot voor kort arbeidsrelaties typeerde. Bovendien leven we in een geïndividualiseerde samenleving, werknemers willen autonomie en vrijheid. Ze willen geen baas meer die vertelt wat ze moeten doen. Mensen willen graag werken en doen waar ze goed in zijn, maar niet (meer) in een 9-tot-5-kantoorbaan en een baas die controleert of iedereen wel achter z’n bureau zit.
Wat later beginnen als je even naar de dokter moet, eerder naar huis voor de kinderen en dan later gewoon die nota schrijven?
Guido De Padt liet voor de ambtenaren die in de administratie van het OCMW Geraardsbergen werken, het systeem van flexibele uren invoeren.
Vanuit de filosofie dat niet de werktijd en de aanwezigheid op het werk relevant zijn voor de kwaliteit van het werk, maar het werk zelf en de kwaliteit van het geleverde werk, startte dit project op 1 mei 2007.
Medewerkers hebben de vrijheid hun werkuren vrij te kiezen. Zij kunnen werken tussen 6u45 ’s morgens en 21.21u ’s avonds.
In dit systeem vallen de stamtijden of vaste werkuren met verplichte aanwezigheid van 9 uur tot 12 uur en van 14 uur tot 16 uur weg.
De minimale werktijd van 5 uren vervalt, de maximale werktijd van 9 uren per dag blijft behouden.
De minimum middagpauze van een half uur vervalt. Bij het nemen van een effectieve middagpauze moet er uiteraard wel geprikt worden. Conform het arbeidsreglement is eten tijdens de diensturen niet toegelaten.
Sommige medewerkers kunnen op elke dag van de week komen werken, of dit nu een verlofdag is of niet. Via het registratiesysteem wordt dit automatisch verrekend.
Katelijne is getrouwd, heeft 3 kinderen en werkt als stafmedewerker bij het OCMW Geraardsbergen. Hoe bevalt het haar?
“Binnen het ocmw wordt heel wat gedaan om gezinsvriendelijk te kunnen werken.
Flexibel werken is binnen de administratie heel normaal. Je kunt een keertje eerder weggaan als dat nodig is, of een dag overslaan. Iedereen werkt hier hard en leidinggevenden gaan ervan uit dat je uren toch wel maakt. Er is over het algemeen veel vertrouwen. Niemand vraagt je waar je heengaat als je een keer wat eerder weg bent om je kinderen op te halen. Het geeft mij veel rust om die flexibiliteit te hebben. Ik vind dat je zelf verantwoordelijk bent voor je resultaten en dat het niet uitmaakt wanneer je je werk doet. Heel efficiënt toch?”
Dit systeem legt de verantwoordelijkheid bij de medewerkers zelf. Dit geeft een gevoel dat “men vertrouwen heeft in hen”. De medewerkers weten dat ze het lot ook in eigen handen houden en ze enkel zichzelf ’straffen’ indien ze het niet nauw nemen met de gemaakte afspraken. Die afspraken zijn ook duidelijk en op voorhand meegedeeld.
Wel wordt verwacht dat de medewerkers de nodige flexibiliteit aan de dag leggen. Zij dragen de verantwoordelijkheid de permanentie binnen hun dienst te verzekeren tijdens de openingsuren, in overleg en in samenspraak met hun collega’s en de leidinggevende. Afspraken binnen de dienst dienen gerespecteerd te worden. Indien bijvoorbeeld aanwezigheid op een vergadering of op een afspraak verwacht wordt, dient de medewerker zich daaraan te houden.
De diensten binnen het departement Maatschappelijk welzijn richten zich op de eerste plaats rechtstreeks naar de burger. De toegankelijkheid voor deze burger mocht geenszins door het invoeren van het systeem van vrije werkuren in het gedrang komen. De openingsuren van de sociale dienst werden behouden.
Het permanentiesysteem van de maatschappelijk werkers bood voldoende mogelijkheden aan de medewerkers om mits onderlinge afspraken toch gebruik te kunnen maken van de soepelheid van het systeem. Tot op vandaag blijkt dat goede onderlinge afspraken die tussen de medewerkers op vrijwillige basis worden genomen het ook binnen een ‘klantgerichte’ dienst mogelijk maken om dit systeem in te voeren.
Het is mijn aanvoelen dat deze onderlinge afspraken vlot verlopen. Medewerkers appreciëren deze vorm van vrijheid met het daaraan gekoppelde verantwoordelijkheidsgevoel. Het geeft een soepelheid dat hen bijvoorbeeld makkelijker laat omgaan met gebeurtenissen in hun privé-leven.
Nu, we zien zelfs dat collega’s hun werkuren aanpassen en cliënten buiten de klassieke kantooruren ontvangen of bezoeken.
De medewerkers waren bij de invoering aangenaam verrast om “zoiets te krijgen”. Er was en is een algemene teneur van tevredenheid.
Binnen het OCMW Geraardsbergen zijn verschillende medewerkersgroepen actief. De aard van het werk, de noodzaak van 24u op 24u aanwezigheid en verzorging binnen de rusthuizen vereisen een afzonderlijke benadering van uurroosters en tijdsindeling.
Naargelang de plaats van tewerkstelling is het ook niet steeds praktisch haalbaar om een glijdende uurregeling toe te kennen (bvb. de technische dienst).
Zij die er niet van kunnen profiteren, zijn natuurlijk minder gelukkig.
De vrije werkuren zorgen voor heel wat meer vrijheid bij de medewerkers. Door het verdwijnen van de stamtijden, ontstaat veel meer speling voor de planning werk – privé. De verhalen zijn legio: een beetje later kunnen naar het werk vertrekken, vroeger stoppen om een terrasje in de zon te doen, een langere middagpauze nemen, eventjes het kind van school halen en dan terug komen. We stellen vast de collega’s minder afwezig zijn omdat ze naar de tandarts of naar de dokter moeten.
Over 20 jaar zal het heel normaal zijn dat iedereen werkt waar en wanneer hij wil. Dat is een evolutie die niet meer te stuiten is.
