Eén van de belangrijkste opdrachten waar we in België vandaag voor staan, is onze staat hervormen tot een moderne overheid. Niet alleen vanuit budgettaire noodzaak. Maar evenzeer om tegemoet te komen aan een –terechte- vraag van de burger. Als Regeringscommissaris heb ik hier een belangrijke rol in te vervullen, in samenwerking met de andere betrokken ministers en staatsecretaris (Begroting, Ambtenarenzaken en Administratieve vereenvoudiging).
Belangrijke instrumenten om tot een slagvaardige en performante overheid te komen zijn namelijk interne controle (organisatiebeheersing) en interne audit (sluitstuk interne controle en drijvende kracht om het systeem uit te bouwen). Meten is immers weten! Daarmee gepaard gaan natuurlijk meer autonomie voor onze overheidsdiensten, gekoppeld aan meer verantwoordelijkheid en verantwoordingsplicht. Dit alles in het kader van responsabilisering en zelfcontrole.
Het doel is niet alleen een efficiënte en effectieve overheid, maar ook een economisch, ethisch en ecologisch verantwoord optreden, gericht op de klant. Dit kan ondermeer via depolitisering, informatisering, digitalisering en de aanpassing van het teveel aan (rigide) regels, samen met de noodzakelijke besparingen. Een extra drijfveer voor de modernisering van onze overheid ligt in het verhogen van de kwaliteit. Daar ligt onze concurrentiekracht en is er zeker ruimte voor verbetering.
Het probleem van de Belgische overheid is de vaststelling dat de kostprijs niet in verhouding staat tot de geleverde diensten. Interne controle en audit kunnen het probleem niet alleen detecteren, maar ook oplossingen aanreiken. Met die oplossingen kunnen we de federale overheid hervormen. Maar deze hervormingen mogen niet beperkt blijven tot het federale niveau. Onze staat dient immers hervormd te worden over alle niveaus heen. Daarbij moet gestreefd worden naar een betere bevoegdheidsverdeling en betere samenwerking tussen de verschillende niveaus. Er moet bijvoorbeeld een einde komen aan het consumptiefederalisme. Die fiscale responsabilisering kan bereikt worden door de financieringswet aan te passen.
Het doel van al deze hervormingen moet een win-win-win situatie zijn, zowel voor de burger, de gemeenschappen en de gewesten, als voor de federale overheid. De geprefereerde methode is het gestructureerd overleg tussen alle betrokken actoren. Het gaat dan uiteraard om lange termijn denken en om een stapsgewijs proces met permanente evaluatie en verbetering. Dit alles in een sfeer van vertrouwen en loyaliteit. Dat is de uitdaging waar we voor staan. Iedereen kan daar wel bij varen: de Vlaming, de Waal, en de Brusselaar!
